Trong khuôn khổ Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đã nghe Tờ trình của Chính phủ về dự án Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh. Đáng chú ý, Ủy ban Kinh tế và Tài chính tán thành sự cần thiết ban hành Luật, đồng thời đề nghị tiếp tục hoàn thiện dự thảo nhằm bảo đảm tính đồng bộ, khả thi và phù hợp với thực tiễn thị trường. 

Đây là bước tiến đáng chú ý trong quá trình hoàn thiện thể chế cho thị trường hàng hóa phái sinh tại Việt Nam. Trong bối cảnh thị trường hàng hóa toàn cầu không ngừng mở rộng về quy mô, đa dạng hóa sản phẩm và phương thức giao dịch, khuôn khổ pháp lý hiện hành đang bộc lộ những hạn chế trước yêu cầu phát triển mới. Điều này đặt ra nhu cầu cấp thiết phải xây dựng một hành lang pháp lý toàn diện, đồng bộ hơn, không chỉ đáp ứng yêu cầu quản lý mà còn tạo điều kiện khai thác hiệu quả tiềm năng của thị trường và thúc đẩy hội nhập quốc tế. 

Hoàn thiện khung pháp lý, nâng tầm thị trường

Việc xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh được kỳ vọng sẽ tạo lập cơ sở pháp lý thống nhất cho các hoạt động giao dịch tập trung và phi tập trung (OTC). Đồng thời, dự thảo hướng tới hoàn thiện hạ tầng giao dịch và thanh toán, nâng cao tính minh bạch, an toàn hệ thống, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. 

Không chỉ hoàn thiện cơ chế quản lý, khuôn khổ pháp lý mới còn mở rộng dư địa phát triển sản phẩm và phương thức giao dịch, hướng tới một thị trường chuyên nghiệp, hiện đại và tiệm cận thông lệ quốc tế. Đây là nền tảng quan trọng để đa dạng hóa sản phẩm, phương thức giao dịch, mở rộng khả năng tiếp cận thị trường và tăng cường kết nối với các trung tâm giao dịch hàng hóa lớn trên thế giới. 

Mở rộng công cụ phòng vệ, nâng cao vị thế hàng hóa Việt Nam

Một trong những ý nghĩa quan trọng của việc xây dựng Luật là mở rộng dư địa phát triển các sản phẩm phái sinh gắn với những mặt hàng có thế mạnh của Việt Nam. Khi được tổ chức trong một khuôn khổ pháp lý minh bạch và an toàn, các công cụ phái sinh hàng hóa có thể phát huy tốt hơn vai trò phòng ngừa rủi ro biến động giá, giúp doanh nghiệp và người sản xuất chủ động xây dựng kế hoạch kinh doanh, ổn định hoạt động sản xuất và nâng cao hiệu quả quản trị tài chính. 

Về dài hạn, sự phát triển của thị trường phái sinh còn tạo tiền đề thúc đẩy hình thành giá tham chiếu trong nước đối với các mặt hàng có lợi thế xuất khẩu, từng bước nâng cao vai trò của Việt Nam trong chuỗi cung ứng và định giá hàng hóa toàn cầu. 

Như vậy, việc xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh không chỉ là yêu cầu hoàn thiện hệ thống pháp luật chuyên ngành, mà còn là bước đi có ý nghĩa chiến lược đối với quá trình phát triển thị trường hàng hóa Việt Nam. Một hành lang pháp lý đồng bộ, minh bạch và tiệm cận thông lệ quốc tế sẽ tạo nền tảng để thị trường phát triển tương xứng với tiềm năng, đóng góp tích cực hơn cho hoạt động sản xuất, kinh doanh và tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam. 

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV)