Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), thị trường hàng hóa thế giới vừa trải qua phiên giao dịch trầm lắng khi Mỹ nghỉ Lễ Lao động (Labor Day). Nhiều mặt hàng nông sản và nguyên liệu công nghiệp ngừng giao dịch, trong khi các mặt hàng năng lượng trên các Sở giao dịch Mỹ đóng cửa sớm. Dù thanh khoản toàn thị trường ở mức thấp, chỉ số MXV-Index vẫn tăng 0,45%, lên 2.981 điểm khi đóng cửa.

Giá dầu Brent tăng nhẹ trước bối cảnh rủi ro địa chính trị leo thang

Theo ghi nhận của MXV, trong khi kỳ nghỉ Lễ Lao động khiến các mặt hàng dầu thô WTI, khí tự nhiên và xăng RBOB trên sàn NYMEX Mỹ đóng cửa sớm, dầu Brent trên Sở ICE Futures Europe vẫn duy trì giao dịch và có phiên khởi sắc, tăng 0,75% lên 97 USD/thùng. Đà tăng diễn ra trong bối cảnh căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang, làm gia tăng lo ngại về nguồn cung dầu từ Trung Đông, trong khi nhu cầu dầu tại Trung Quốc tăng và OPEC+ giữ nguyên mục tiêu sản lượng tháng 10.

Cụ thể, căng thẳng Mỹ - Iran tiếp tục leo thang sau khi Iran tấn công các tàu chiến Mỹ tại khu vực, khiến Mỹ đáp trả bằng việc tấn công 3 tàu chở dầu của Iran trong ngày 5/9. Tehran sau đó cảnh báo sẽ có động thái trả đũa mạnh hơn và cho biết sẽ thiết lập vùng hạn chế hàng hải quanh eo biển Hormuz. Trong khi đó, cơ sở lọc dầu Jizan của Saudi Arabia tiếp tục bị tấn công, làm gia tăng lo ngại về an ninh của các tuyến vận chuyển và hạ tầng năng lượng tại khu vực. Những diễn biến này khiến hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz đối mặt với nhiều rủi ro hơn, khi lưu lượng tàu hàng qua khu vực đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ tháng 5.

Bên cạnh đó, nhu cầu dầu tại Trung Quốc có dấu hiệu tăng trở lại khi giá dầu thô giao dịch tại Thượng Hải vượt 100 USD/thùng, trong bối cảnh hoạt động mua vào được đẩy mạnh do nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn. Diễn biến này làm gia tăng cạnh tranh đối với các nguồn dầu thay thế, qua đó tạo thêm lực hỗ trợ cho giá dầu thế giới.

Động thái của Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu lửa và một số thành viên ngoại khối gồm Nga (OPEC+) cũng tiếp tục là yếu tố hỗ trợ giá dầu khi nhóm quyết định giữ nguyên mục tiêu sản lượng trong tháng 10, không bổ sung thêm nguồn cung để bù đắp các gián đoạn tại Trung Đông. Dù vậy, dư địa nâng công suất của OPEC+ vẫn là yếu tố có thể hạn chế đà tăng, trong trường hợp thị trường thắt chặt hơn.

Rủi ro tại Hormuz đồng thời lan sang thị trường sản phẩm dầu tinh chế, đặc biệt là diesel. Chi phí vận chuyển tăng do rủi ro tại Hormuz khiến các chủ tàu yêu cầu mức phí cao hơn, đẩy cước vận tải dầu tăng mạnh. Chi phí vận chuyển cao hơn làm gia tăng chi phí đầu vào của các nhà máy lọc dầu, qua đó gây áp lực lên giá thành phẩm diesel. Đồng thời, nguồn cung diesel tiếp tục chịu sức ép do gián đoạn hoạt động lọc dầu tại Trung Đông và Nga, khiến thị trường sản phẩm lọc dầu thắt chặt hơn và hỗ trợ giá diesel.

Theo MXV, nhu cầu diesel cũng được kỳ vọng tăng trong thời gian tới khi mùa cao điểm tiêu thụ nhiên liệu cho vận tải, hoạt động công nghiệp và nhu cầu sưởi ấm đang đến gần. Nhu cầu tăng trong bối cảnh nguồn cung còn hạn chế có thể tiếp tục hỗ trợ giá diesel.

Ở chiều ngược lại, đà tăng của giá dầu vẫn bị hạn chế do khả năng nguồn cung Trung Đông phục hồi nếu căng thẳng hạ nhiệt, cùng với dư địa sản xuất của OPEC+.

Trong khi đó, giá dầu ít lưu huỳnh tăng mạnh 3,54%, lên 1.302 USD/tấn trong bối cảnh nguồn cung diesel tiếp tục thắt chặt do gián đoạn hoạt động lọc dầu, hạn chế xuất khẩu từ Nga và chi phí vận tải tăng cao. Bên cạnh đó, nhu cầu tiêu thụ cũng được hỗ trợ khi mùa thu hoạch và mùa sưởi ấm đang cận kề.

Trong bối cảnh giá dầu thế giới tăng mạnh và rủi ro nguồn cung tại Trung Đông chưa hạ nhiệt, Chính phủ giao Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Công Thương theo dõi sát diễn biến thị trường, đồng thời tham mưu điều chỉnh linh hoạt các chính sách thuế đối với xăng dầu, nhiên liệu bay khi cần thiết. Trước đó, Chính phủ đã kéo dài các chính sách ưu đãi thuế đối với xăng dầu, nguyên liệu sản xuất xăng dầu và nhiên liệu bay đến hết ngày 30/9. Trong kỳ điều hành ngày 3/9, giá xăng trong nước được điều chỉnh tăng, trong khi giá dầu diesel và mazut giảm, trong bối cảnh giá thành phẩm xăng dầu thế giới diễn biến trái chiều.

Nguồn cung thắt chặt, giá dầu cao hỗ trợ giá cao su

Trong khi đó, thị trường cao su tiếp tục duy trì đà tăng trong bối cảnh giá dầu thô đi lên, kéo theo áp lực lên chi phí nguyên liệu hóa dầu, trong khi nguồn cung cao su tự nhiên tại các nước sản xuất chủ chốt ở Đông Nam Á vẫn chịu sức ép.

Theo đó, xung đột leo thang tại Trung Đông tiếp tục đẩy giá dầu Brent tăng trong nhiều phiên liên tiếp. Nguồn cung dầu suy giảm cùng chi phí dầu thô đầu vào tăng đã khiến các tổ hợp hóa dầu phải cắt giảm công suất, qua đó gây sức ép lên nguồn cung butadiene, một sản phẩm phụ quan trọng trong quá trình lọc hóa dầu.

Nguồn cung butadiene khan hiếm đã đẩy giá nguyên liệu này lên mức kỷ lục, kéo theo chi phí sản xuất các loại cao su tổng hợp như BR và SBR tăng mạnh. Trước áp lực chi phí, các doanh nghiệp hạ nguồn có xu hướng chuyển sang sử dụng cao su tự nhiên để thay thế, qua đó thúc đẩy thêm nhu cầu đối với mặt hàng này.

Bên cạnh đó, El Niño được dự báo tiếp tục mạnh lên trong giai đoạn tháng 9-11, làm gia tăng khả năng xuất hiện thời tiết khô nóng và thiếu mưa tại nhiều khu vực Đông Nam Á. Điều này có thể ảnh hưởng đến hoạt động cạo mủ và làm hạn chế nguồn cung cao su tự nhiên tại các vùng sản xuất trọng điểm.

Riêng tại Thái Lan, quốc gia sản xuất cao su tự nhiên lớn nhất thế giới, các đợt mưa ngắt quãng đã làm gián đoạn hoạt động cạo mủ. Cùng với đó, mùa khai thác cao điểm tại khu vực Đông Nam Á bước vào giai đoạn kết thúc trong tháng 9, dự kiến khiến nguồn cung tiếp tục bị thu hẹp.

Theo MXV, sản lượng xuất khẩu của ba quốc gia sản xuất cao su hàng đầu là Thái Lan, Việt Nam và Indonesia trong 7 tháng đầu năm đã giảm gần 15% so với cùng kỳ năm ngoái, xuống 2,98 triệu tấn.

Trước tác động kép từ nguồn cung và nhu cầu, giá cao su RSS3 liên kỳ hạn tăng 1,5%, lên 2.980 USD/tấn; cao su TSR20 liên kỳ hạn cũng tăng 3,2%, đạt 2.419 USD/tấn. Bước sang sáng nay, đà tăng mạnh hơn khi hợp đồng RSS3 liên kỳ hạn tăng hơn 4%, vượt mốc 3.100 USD/tấn, mức cao nhất trong 5 năm 7 tháng. Cùng chiều, giá TSR20 tăng hơn 2%, lên 2.468 USD/tấn, mức cao nhất trong gần 13 năm.

Tại thị trường nội địa, giá mủ nước trong tuần trước quay đầu tăng trở lại nhờ thời tiết tạnh ráo thuận lợi cho thu hoạch, kết hợp với nhu cầu thu mua tăng từ các nhà máy chế biến. Tính bình quân, giá mủ nước tăng 5 đồng/độ so với tuần trước, lên 526 đồng/độ. Sau một tuần đi ngang, giá mủ chén bình quân cũng khởi sắc khi tăng 320 đồng/kg, lên 25.120 đồng/kg.

Trái ngược với đà tăng của giá cao su thu mua tại vườn, giá thu mua mủ tại các doanh nghiệp lớn trong tuần trước vẫn duy trì trạng thái trầm lắng, khi tiếp tục đi ngang tuần thứ 6 liên tiếp. Cụ thể, Cao su Bình Long giữ nguyên mức thu mua mủ nước bình quân ở 535 đồng/độ; Cao su Bà Rịa neo giá mủ chén và mủ đông lần lượt ở 18.100 đồng/kg và 14.600 đồng/kg, trong khi mủ nước đạt 420 đồng/độ.

Theo số liệu thống kê mới nhất của Cục Hải quan, tính đến hết tháng 8, Việt Nam đã xuất khẩu hơn 156.800 tấn cao su với tổng trị giá trên 332 triệu USD. So với cùng kỳ năm trước, lượng cao su xuất khẩu giảm 28% trong khi giá trị chỉ giảm 8%.

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV)