Sắc xanh bao phủ thị trường hàng hóa nguyên liệu thế giới trong phiên giao dịch đầu tuần (20/7). Đóng cửa, giá cả 4 nhóm hàng đồng loạt tăng, kéo chỉ số MXV-Index tăng 0,62% lên 2.762 điểm. Đáng chú ý, những lo ngại về nguồn cung tiếp tục chi phối diễn biến thị trường khi giá cà phê và đậu tương cùng tăng phiên thứ hai liên tiếp.

Tồn kho Arabica rơi xuống sát đáy lịch sử, giá cà phê đi lên

Thị trường cà phê duy trì đà tăng trong phiên hôm qua khi lượng tồn kho Arabica tiếp tục giảm mạnh, trong khi tiến độ thu hoạch và xuất khẩu tại Brazil chưa cho thấy sự cải thiện rõ rệt. Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), kết phiên, giá cà phê Arabica tăng 1,3% lên 7.155 USD/tấn; giá Robusta nhích gần 0,2%, lên 3.884 USD/tấn.

Theo thống kê, tồn kho Arabica đạt chuẩn trên Sở ICE tính đến 20/7 đã giảm xuống mức thấp nhất trong hơn hai năm. Riêng trong ngày hôm qua, lượng tồn kho tiếp tục giảm hơn 3.000 bao, xuống còn gần 330.000 bao. So với cùng kỳ, con số này thấp hơn 59,4% so với năm 2025, gần 60% so với năm 2024, 39% so với năm 2023 và 54% so với năm 2022.

Đáng chú ý, lượng tồn kho hiện chỉ còn cao hơn đáy lịch sử 27 năm, được thiết lập vào năm 1999, khoảng 27.600 bao. Với tốc độ suy giảm hiện tại, MXV cho rằng nguồn dự trữ Arabica trên ICE có thể xuống dưới vùng đáy này ngay trong tháng tới.

Trong khi lượng cà phê sẵn có trên thị trường kỳ hạn liên tục thu hẹp, nguồn cung từ Brazil cũng chưa được đưa ra thị trường với tốc độ như kỳ vọng. Hãng tư vấn Safras & Mercado cho biết tiến độ thu hoạch cà phê vụ 2026-2027 của nước này chỉ nhích nhẹ trong tuần qua do mưa rải rác làm gián đoạn hoạt động đồng ruộng tại một số khu vực.

Tính đến ngày 15/7, Brazil đã thu hoạch 64% diện tích, tăng từ mức 58% của tuần trước nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mức 77% cùng kỳ năm ngoái và mức trung bình 5 năm là 70%.

Thời tiết cũng đang ảnh hưởng tới chất lượng nguồn cung. Mưa bất thường do El Niño trong tháng 6 khiến chất lượng cà phê thu hoạch bị ảnh hưởng, làm giảm lượng hạt chất lượng cao và khiến nông dân có xu hướng giữ lại hàng đẹp trước những bất ổn của thời tiết.

Diễn biến này phần nào thể hiện qua số liệu xuất khẩu. Tính đến ngày 17/7, Brazil mới xuất khẩu hơn 1 triệu bao cà phê, giảm 11% so với tháng trước; lượng đăng ký cấp chứng nhận xuất xứ cũng giảm 12,8%. Với tiến độ hiện tại, xuất khẩu cả tháng 7 có thể xuống dưới 2,5 triệu bao, chỉ nhỉnh hơn đôi chút so với cùng kỳ năm ngoái.

Tại Việt Nam, nguồn cung cũng đang thắt chặt khi niên vụ 2025-2026 bước vào những tháng cuối. Tuy nhiên, giao dịch trên thị trường vật chất vẫn tương đối trầm lắng do nhu cầu yếu, trong khi nhiều thương lái ngần ngại mua vào sau khi giá cà phê trong nước tăng lên mức cao nhất trong nhiều tháng.

Dù các yếu tố về nguồn cung đang nghiêng về hướng hỗ trợ giá, diễn biến trên thị trường kỳ hạn cho thấy tâm lý của giới đầu tư vẫn khá thận trọng.

Theo bà Đào Thị Linh, Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư - Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh (HCT), Thành viên Kinh doanh 012 của MXV, đà tăng của Robusta phần nào bị kìm hãm khi lượng tồn kho đạt chuẩn trên Sở ICE tăng lên mức cao nhất trong gần 4 tháng. Trong khi đó, các quỹ đầu cơ giảm nhẹ vị thế mua ròng trong tuần kết thúc ngày 14/7, còn các nhà sản xuất vẫn duy trì trạng thái bán ròng ở mức cao.

Diễn biến này cho thấy dòng tiền đầu cơ chưa thực sự quay trở lại mạnh mẽ. Vì vậy, dù những lo ngại trên thị trường vật chất vẫn đang hỗ trợ giá, Robusta chưa có được lực mua đủ mạnh để hình thành một xu hướng tăng rõ ràng.

Bà Đào Thị Linh, Trưởng phòng Tư vấn Đầu tư - Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa Thành phố Hồ Chí Minh, Thành viên Kinh doanh 012 của MXV

Giá đậu tương nối dài đà tăng sang phiên thứ hai

Lực mua cũng chiếm ưu thế trên thị trường nông sản trong phiên hôm qua. Đậu tương gây chú ý khi dẫn dắt đà tăng của toàn nhóm. Đóng cửa, giá đậu tương bật tăng gần 2% lên 450,6 USD/tấn - mức cao nhất kể từ cuối tháng 5/2024, trong khi giá khô đậu tương tăng 1,7% lên 356,9 USD/tấn. Đà phục hồi diễn ra trong bối cảnh hoạt động xuất khẩu đậu tương Mỹ đang có những tín hiệu tích cực, trong khi những lo ngại về triển vọng nguồn cung tiếp tục gia tăng.

Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) xác nhận nước này đã bán thêm 264.000 tấn đậu tương vụ mới cho Trung Quốc, cùng 110.000 tấn cho các thị trường chưa xác định. Tính riêng 20 ngày đầu tháng 7, khối lượng đậu tương Mỹ bán cho Trung Quốc chiếm gần 67% tổng lượng xuất khẩu đậu tương.

Tính chung các đơn hàng lớn được USDA công bố trong hai ngày gần nhất, lượng đậu tương Mỹ bán ra đã vượt 1,08 triệu tấn. Hoạt động mua hàng gần đây tiếp tục nối dài khởi đầu tích cực của niên vụ mới. Tính đến giữa tháng 7, tổng lượng đậu tương Mỹ đã được cam kết xuất khẩu đạt khoảng 4,6 triệu tấn, cao nhất trong 4 năm và tăng tới 94% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, việc Trung Quốc tiếp tục xuất hiện với các đơn hàng mới càng thu hút sự chú ý của thị trường, trong bối cảnh nước này được kỳ vọng nhập khẩu khoảng 25 triệu tấn đậu tương Mỹ trong niên vụ 2026-2027.

Trong khi nhu cầu nhập khẩu tăng, triển vọng nguồn cung tại Mỹ lại xuất hiện thêm những yếu tố bất lợi. Các vùng gieo trồng trọng điểm tại phía Tây Bắc và khu vực Đồng bằng phía Bắc đang đối mặt với tình trạng thiếu mưa và nắng nóng kéo dài đúng vào giai đoạn phát triển quan trọng của cây trồng. Báo cáo tiến độ mùa vụ mới nhất của USDA cho thấy chỉ 66% diện tích đậu tương được đánh giá ở mức tốt đến rất tốt, thấp hơn đáng kể so với mức 70% cùng kỳ năm ngoái.

Nhu cầu trong nước tại Mỹ cũng duy trì ở mức cao. Theo Hiệp hội các nhà ép dầu quốc gia Mỹ (NOPA), lượng đậu tương nghiền ép trong tháng vừa qua đạt hơn 5,8 triệu tấn, mức cao kỷ lục và vượt xa kỳ vọng của thị trường, đồng thời tăng gần 16% so với cùng kỳ năm ngoái. Tồn kho dầu đậu tương trong khi đó giảm xuống mức thấp nhất trong tám tháng khi nhu cầu nhiên liệu sinh học tiếp tục tăng mạnh, giúp biên lợi nhuận nghiền ép duy trì ở vùng cao lịch sử.

Về nguồn cung, báo cáo Cung - cầu nông sản thế giới (WASDE) tháng 7 cho thấy lượng dự trữ tiếp tục thu hẹp. USDA hạ dự báo tồn kho cuối kỳ niên vụ 2025-2026 của Mỹ xuống gần 9 triệu tấn, đồng thời giảm dự báo tồn kho đậu tương toàn cầu niên vụ 2026-2027 xuống còn 124,17 triệu tấn.

Như vậy, giá đậu tương kỳ hạn đang phản ánh sự thay đổi đồng thời từ cả hai phía của cán cân cung - cầu: lực mua thực tế tăng lên, trong khi dư địa nguồn cung lại thu hẹp. Việc Trung Quốc liên tục xuất hiện với các đơn hàng lớn, nhu cầu ép dầu tại Mỹ lập kỷ lục và rủi ro thời tiết gia tăng đã đưa lực mua trở lại thị trường sau giai đoạn điều chỉnh trước đó.

Tại thị trường nội địa, nhu cầu chủ động nguồn nguyên liệu cũng đang thể hiện rõ qua hoạt động nhập khẩu. Theo số liệu sơ bộ của Cục Hải quan, trong nửa đầu tháng 7, lượng đậu tương nhập khẩu đạt gần 188.000 tấn, tăng gần 100% so với cùng kỳ năm ngoái. Lũy kế từ đầu năm đến ngày 15/7, Việt Nam đã nhập khẩu hơn 2,1 triệu tấn đậu tương với kim ngạch vượt 1,02 tỷ USD, tăng lần lượt 61,1% về lượng và 69,7% về trị giá so với cùng kỳ năm 2025.

Trong bối cảnh nhu cầu trên thị trường vật chất tăng lên trong khi giá kỳ hạn phản ứng ngày càng nhạy với những rủi ro về thời tiết và nguồn cung, việc chủ động kế hoạch nhập khẩu và theo dõi sát diễn biến giá đang trở nên quan trọng hơn đối với các doanh nghiệp sản xuất thức ăn chăn nuôi trong nước.

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV)