Sắc xanh chiếm áp đảo trên thị trường hàng hóa nguyên liệu trong phiên 10/8. Nhóm năng lượng ghi nhận mức tăng nổi bật, trong đó giá dầu thô khép phiên tăng gần 5%. MXV-Index theo đó nối dài đà tăng sang phiên thứ 5 liên tiếp, vượt mốc 2.800 điểm.

Thị trường dầu thô phản ứng mạnh với diễn biến tại Hormuz

Sau khi giảm hơn 7% trong tuần trước, giá dầu thô thế giới tăng mạnh trong phiên đầu tuần (10/8) khi kỳ vọng sớm khơi thông eo biển Hormuz suy yếu. Iran cho biết các cuộc trao đổi với Oman về tuyến hàng hải mới qua Hormuz đã đạt thêm tiến triển, nhưng vẫn còn một số vấn đề kỹ thuật chưa được giải quyết. Tehran đồng thời yêu cầu Mỹ bồi thường thiệt hại, dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và chấm dứt đe dọa quân sự trước khi Hormuz được mở lại.

Phía Mỹ cũng đưa ra yêu cầu riêng. Tổng thống Donald Trump yêu cầu Iran bồi thường những thiệt hại và thương vong mà ông cho rằng Tehran gây ra trong các cuộc xung đột, vụ tấn công và biểu tình. Trong khi đó, Ngoại trưởng Iran Abbas Araqchi cho biết hai nước hiện không đàm phán trực tiếp và Tehran chưa sẵn sàng trở lại bàn thương lượng khi cho rằng Washington vẫn vi phạm thỏa thuận tạm thời hồi tháng 6.

Những bất đồng này khiến khả năng hoạt động vận tải qua Hormuz sớm trở lại bình thường vẫn chưa rõ ràng. Lo ngại về nguồn cung vì thế nhanh chóng quay lại thị trường dầu.

Tại Trung Đông, lực lượng Houthi tuyên bố tấn công nhà máy lọc dầu Jazan của Saudi Aramco bằng thiết bị bay không người lái. Nhà máy có công suất khoảng 400.000 thùng/ngày. Đám cháy đã được dập tắt và không ghi nhận thương vong, nhưng kế hoạch khởi động lại được lùi đến ngày 30/8 sau hai vụ tấn công trong những tuần gần đây.

ADNOC của UAE cũng cho biết 15 tàu của hãng đã bị tấn công khi đi qua Hormuz kể từ khi xung đột bùng phát. Tại Nga, các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào nhà máy lọc dầu Taneco và tổ hợp hóa dầu ZapSibNeftekhim tiếp tục làm gia tăng lo ngại về nguồn cung năng lượng.

Trong khi đó, Kho Dự trữ Dầu mỏ Chiến lược (SPR) của Mỹ giảm khoảng 6,1 triệu thùng trong tuần trước, xuống 298,7 triệu thùng, mức thấp nhất kể từ tháng 1/1983. Lượng dầu dự trữ sẵn sàng sử dụng vì thế cũng thu hẹp, trong trường hợp thị trường phải đối mặt với một đợt gián đoạn nguồn cung kéo dài.

Ở chiều ngược lại, nguồn cung từ Tổ chức các Nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) phần nào hạn chế đà tăng. Theo khảo sát của Reuters, sản lượng của 11 thành viên OPEC trong tháng 7 tăng khoảng 1,17 triệu thùng/ngày so với tháng trước, lên 19,85 triệu thùng/ngày, chủ yếu nhờ Iraq và Kuwait khôi phục khai thác. Tuy nhiên, sản lượng vẫn thấp hơn đáng kể so với hạn ngạch, cho thấy khả năng bổ sung thêm nguồn cung của OPEC vẫn còn hạn chế.

Theo dữ liệu của Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), kết phiên 10/8, giá Brent tăng 4,17 USD, tương đương 4,99%, lên 87,72 USD/thùng. Giá WTI tăng 3,95 USD, tương đương 5,05%, lên 82,13 USD/thùng. Đây là mức tăng theo tỷ lệ phần trăm lớn nhất của cả hai mặt hàng kể từ ngày 29/7.

Trên thị trường kỳ hạn, giá các hợp đồng giao gần cũng tăng nhanh hơn các kỳ hạn xa. Cấu trúc giá của Brent và WTI tiếp tục ở trạng thái backwardation, với chênh lệch giữa các kỳ hạn gần và xa nới rộng. Diễn biến này cho thấy thị trường đang trả mức giá cao hơn để có dầu trong thời gian sớm, thay vì chờ đến các tháng sau.

Trên thị trường quyền chọn, các doanh nghiệp thương mại cũng có nhu cầu phòng vệ trước khả năng hoạt động vận tải qua Hormuz tiếp tục bị gián đoạn. Như vậy, lo ngại về nguồn cung đang được phản ánh không chỉ trên giá dầu mà cả trong hoạt động phòng vệ rủi ro trên thị trường phái sinh.

Theo ông Đỗ Xuân Quý, Phó Tổng Giám đốc kiêm Thành viên Đồng sáng lập Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa 3D - Thành viên Kinh doanh số 072 của MXV, xét các yếu tố cơ bản tại phiên sáng nay (11/8), thị trường dầu thô hiện vẫn nghiêng về xu hướng tăng. Giá WTI quanh 82,04 USD/thùng và Brent khoảng 87,88 USD/thùng, đều đang duy trì ở mức cao sau phiên tăng mạnh đầu tuần.

Ông Quý cho rằng rủi ro nguồn cung tại Trung Đông, đặc biệt là những bất ổn liên quan đến eo biển Hormuz, tiếp tục tạo phần bù rủi ro cho giá dầu. Tuy nhiên, thị trường vẫn có thể xuất hiện những phiên biến động mạnh khi triển vọng nhu cầu toàn cầu và khả năng nguồn cung được cải thiện vẫn là những yếu tố gây sức ép lên giá.

“Trong ngắn hạn, dầu thô vẫn có lợi thế tăng, nhưng vùng giá hiện tại khá nhạy cảm với các thông tin địa chính trị. Nếu rủi ro nguồn cung tiếp tục kéo dài, giá có thể duy trì xu hướng tăng. Ngược lại, bất kỳ tín hiệu hạ nhiệt nào tại Trung Đông cũng có thể khiến giá điều chỉnh nhanh”, ông Quý nhận định.

Ông Đỗ Xuân Quý, Phó Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Giao dịch Hàng hóa 3D - Thành viên Kinh doanh số 072 của MXV

Giá đường nối dài chuỗi tăng lên 7 phiên

Đồng pha với thị trường năng lượng trong phiên đầu tuần là thị trường đường khi nối dài chuỗi tăng sang phiên thứ 7 liên tiếp trong bối cảnh lo ngại về nguồn cung toàn cầu ngày càng rõ hơn. Thời tiết bất lợi tại các vùng trồng lớn, cùng việc Brazil và Ấn Độ dành tỷ trọng ngày càng lớn mía cho sản xuất ethanol, đang làm dấy lên khả năng nguồn đường xuất khẩu bị thu hẹp trong niên vụ 2026-2027.

Tại Brazil, việc nước này tạm dừng công bố các báo cáo sản lượng và thu hoạch định kỳ hai tuần một lần từng khiến thị trường thiếu thêm thông tin về nguồn cung. Đến ngày 6/8, dữ liệu mới được công bố cho thấy sản lượng đường tháng 6 giảm 15% so với cùng kỳ năm ngoái.

Thời tiết cũng đang gây thêm áp lực lên hoạt động thu hoạch và ép mía. Mưa lớn trái mùa do ảnh hưởng của El Niño khiến tiến độ thu hoạch bị gián đoạn, trong khi tỷ lệ mía dành cho ethanol tiếp tục ở mức cao. Riêng trong tháng 6, gần 58% nước mía tại Brazil được sử dụng để sản xuất nhiên liệu sinh học.

Brazil cũng nâng tỷ lệ pha trộn ethanol bắt buộc vào xăng lên 32% vào cuối tháng 7, từ 30% trong tháng trước và 27% cùng kỳ năm ngoái. Khi lượng mía dành cho ethanol tăng, nguồn nguyên liệu dành cho sản xuất đường và xuất khẩu có thể bị thu hẹp.

Tại Ấn Độ, quốc gia có sản lượng đường lớn thứ hai thế giới, Cục Khí tượng nước này dự báo lượng mưa gió mùa trong tháng 8 và tháng 9 có thể thấp hơn mức bình thường, thậm chí trở thành mùa gió mùa yếu nhất trong 11 năm. Điều này làm gia tăng lo ngại về năng suất và sản lượng mía trong vụ tới.

Nguồn cung xuất khẩu của Ấn Độ cũng có khả năng chịu thêm sức ép khi tỷ lệ pha trộn ethanol bắt buộc đã được nâng lên 32% vào cuối tháng 7, từ 30% một tháng trước và 27% một năm trước. Nước này đồng thời đang xem xét giới hạn lượng mía sử dụng cho ethanol từ tháng 10 và đẩy sớm vụ ép mía để bổ sung nguồn cung, trong bối cảnh nhu cầu đường phục vụ mùa lễ hội trong nước tăng lên.

Những diễn biến trên khiến triển vọng cung - cầu đường toàn cầu trở nên kém thuận lợi hơn. Covrig Analytics dự báo thị trường đường thế giới sẽ thiếu hụt 300.000 tấn trong niên vụ 2026-2027, thay vì thặng dư 100.000 tấn như dự báo hồi tháng 6. Công ty phân tích Hàng hóa Australia - Green Pool Commodity Specialists thậm chí còn nâng dự báo mức thiếu hụt lên 3,3 triệu tấn, từ 1,76 triệu tấn trong dự báo tháng 6.

Giá trên thị trường kỳ hạn cũng phản ánh rõ những lo ngại này. Đường 11 giao tháng 10 tăng 0,12%, lên 363,1 USD/tấn, mức cao nhất trong 10 tháng. Giá đường trắng tăng 0,54%, lên 506,1 USD/tấn, cao nhất trong 15 tháng.

Tại thị trường trong nước, giá đường nhà máy sáng 10/8 nhìn chung ổn định để chờ thêm diễn biến mới. Riêng đường An Khê tăng 400 đồng/kg, lên khoảng 17.400-18.000 đồng/kg tùy loại RS, Vàng và RE; giá thương mại tại Sài Gòn quanh 18.700-18.800 đồng/kg. Đường Kon Tum, Trà Vinh hạt to và KCP giao tới miền Tây, Sài Gòn được chào ở mức 18.300-18.500 đồng/kg.

Ở phân khúc tiểu ngạch, nguồn hàng từ miền Trung khá hạn chế, đẩy giá chào lên trên 17.000 đồng/kg và xuất hiện tình trạng một số thương mại không có hàng bán. Tại miền Tây, hàng tiểu ngạch đã xuất hiện trở lại nhưng lượng về chưa nhiều, giá chào giữ ở mức 18.200-18.500 đồng/kg tùy lượng và chưa có nhiều dư địa thương lượng.

Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV)